Menter Dewis

Ceir tri phrif gam yn y prosiect:

Cam 1 – Codi Ymwybyddiaeth y Cyhoedd

Bydd cam un y prosiect yn cynnwys codi ymwybyddiaeth o gam-drin pobl hŷn ar draws Cymru ymhlith y cyhoedd a’r gwasanaethau cymunedol sy’n darparu cymorth i bobl hŷn. Bydd y cam hwn yn pontio’r cenedlaethau gyda phobl hŷn ac iau’n gweithredu fel llysgenhadon y prosiect.

Mae’r prosiect hynod arloesol hwn eisoes wedi derbyn sylw yn y cyfryngau lleol a chenedlaethol a bydd y sylw hwn yn parhau wrth i’r prosiect ddatblygu.

Bydd yr ymgyrch i godi ymwybyddiaeth yn darparu gwybodaeth am gam-drin pobl hŷn, amddiffyn a diogelu oedolion, a gallai helpu pobl yn y gymuned i adnabod arwyddion o gam-drin ac ymateb iddynt yn fwy effeithiol.

Cynhelir tair cynhadledd ranbarthol, gyda’r gyntaf ar 22 Hydref 2015 yng Nghaerfyrddin. Hefyd cynhelir cyfres o gyfarfodydd cyhoeddus lleol ar ymgysylltu / ymwybyddiaeth yn y ddwy ardal beilot sef Caerdydd a Sir Gaerfyrddin, fydd yn cyflwyno’r prosiect yn genedlaethol, yn rhanbarthol ac yn lleol.

Mae Dewis yn weithgar ar y cyfryngau cymdeithasol (Twitter a Facebook) er mwyn codi ymwybyddiaeth o gam-drin pobl hŷn a’r prosiect. Gobaith Dewis yw newid agweddau’n gadarnhaol at bobl hŷn sydd wedi cael eu cam-drin. Bydd hefyd yn cynnig fforwm i unigolion a grwpiau gysylltu â’i gilydd i drafod a herio agweddau ac arferion cyfredol wrth ymateb i gam-drin pobl hŷn. Nod y prosiect yw darganfod beth mae pobl hŷn yn ei ddymuno o ran ‘cyfiawnder’.

Cam 2 – Cynllunio a chyflenwi dulliau cyfiawnder newydd

Yn ystod cam dau bydd y prosiect yn dechrau cynllunio a chyflenwi dau fodel adferol newydd yng Nghaerdydd a Sir Gaerfyrddin. Bydd y modelau cyfiawnder newydd a grëir yn seiliedig ar yr elfennau mwyaf effeithiol yn y dulliau adferol cyfredol i ddiwallu anghenion pobl hŷn sy’n cael eu cam-drin yn eu cartrefi eu hunain. Pobl hŷn yn yr ardaloedd hynny fydd yn eu cynllunio ynghyd ag ymarferwyr lleol o’r trydydd sector a’r Gwasanaethau Cymdeithasol lleol.  Mae’n bosibl y caiff modelau adferol gwahanol eu cynllunio i bob ardal. Caiff y rhain eu teilwra i anghenion a blaenoriaethau’r ardal leol a nodir gan y grwpiau cynllunio ym mhob ardal.

Elfen arloesol o’r prosiect yw y bydd personél wedi’u hyfforddi’n llawn yn rhan o’r gwaith - cyflogir Hwylusydd Cyfiawnder a dau Weithiwr Cyfiawnder i drafod opsiynau gyda phobl hŷn sydd wedi’u cam-drin o ran rhwymedïau a’r ystod o opsiynau cyfiawnder sydd ar gael iddyn nhw er mwyn gallu gwneud dewis gwybodus. Bydd y Timau Diogelu Oedolion yn Sir Gaerfyrddin a Chaerdydd yn cynnal asesiad risg ar ddarpar gyfranogwyr yn y prosiect, a bydd y risgiau yn parhau i gael eu monitro gan yr Hwylusydd Cyfiawnder cyn, yn ystod ac ar ôl yr ymyriad.

Bydd cyfranogwyr yn y prosiect yn derbyn cefnogaeth am gyfnod o 18 mis.

Cam 3 – Gwerthuso a Lledaenu

Bydd y cam hwn yn cynnwys gwerthuso effeithiolrwydd y modelau adferol newydd mewn nifer o ffyrdd:

  • Caiff cyfranogwyr eu cyfweld yn ystod ac ar ôl eu hymwneud â’r prosiect, er mwyn archwilio eu lefelau o foddhad gyda’r gwasanaeth, eu hymdeimlad o rymuso a’u lefel o ymwneud â’r broses benderfynu.
  • Gofynnir i’r ddau Weithiwr Cyfiawnder hefyd gynnig sylwadau ar unrhyw ganfyddiad o newid yn anghenion ymgysylltu a grymuso’r dioddefwyr.
  • Gweinyddir profion seicometrig i fesur grymuso a rheolaeth.
  • Bydd gofyn i gyfranogwyr gadw dyddiadur adfyfyriol drwy gydol y broses y ogystal â chael eu cyfweld.

Caiff ‘llwyddiant’ y cynllun adferol ei fonitro ar ôl cyfnod o chwe mis. Bydd y gwerthusiad o’r broses a’r canlyniad yn nodi a yw cyfleoedd i sicrhau cyfiawnder i bobl hŷn yn cael eu gwella mewn gwirionedd.

Caiff canfyddiadau’r prosiect eu lledaenu mewn cynadleddau dethol wedi’u hanelu at ymarferwyr ac academyddion. Bydd pecyn hyfforddi DVD yn cael ei gynhyrchu i ymarferwyr i helpu i godi ymwybyddiaeth am opsiynau cyfiawnder, darparu cyngor arbenigol ar lwybrau atgyfeirio, mathau o gam-drin pobl hŷn ac ymatebion priodol.